Przejdź do treści
Przyprawy

Przyprawy wspomagające trawienie

Zaburzenia pracy układu pokarmowego należą do najczęstszych problemów zdrowotnych wieku dojrzałego. Nieprawidłowości w jego funkcjonowaniu dotyczą m.in. skąpego wydzielania soków trawiennych oraz nadmiernego gromadzenia gazów w jelitach (co może być m.in. skutkiem zaparć). Ponieważ zioła od najdawniejszych czasów postrzegane są jako leki na różne choroby, również szeroko rozumiane zaburzenia trawienia mogą być łagodzone z ich pomocą.

 

Jak przyprawy wpływają na trawienie?

Do najbardziej znanych składników pożywienia, które skutecznie poprawiają funkcjonowanie naszego układu pokarmowego należą przyprawy, czyli naturalne dodatki do potraw stosowane w niewielkiej ilości w celu poprawy smaku, zapachu czy wyglądu dania. Oprócz wpływu na organoleptyczne walory przygotowanych z ich użyciem posiłków, przyprawy pełnią rolę wspomagającą trawienie. Dzieje się tak dzięki obecności w nich związków chemicznych, najczęściej składników olejków eterycznych, wzmagających wydzielanie soku żołądkowego i żółci. Takie działanie wynika z właściwości olejków: drażnienia zakończeń nerwowych w śluzówce żołądka, zakończeń smakowych w jamie ustnej, oraz z wpływu na zmysł powonienia a także z ich właściwości spazmolitycznych i drażniących komórki wątroby, co z kolei warunkuje efekt żółciopędny i żółciotwórczy.

Jakie przyprawy stosować przy problemach z trawieniem?

Wśród roślin przyprawowych, których dodawanie do potraw sprzyja usprawnieniu trawienia, należy wymienić: estragon, cząber, hyzop, szałwię, rozmaryn, majeranek, tymianek, bazylię, oregano czy imbir. Na specjalną uwagę zasługują zioła zwiększające wydzielanie żółci. Do roślin przyprawowych o takim kierunku działania należy, działająca wielokierunkowo i zawierająca kurkuminę – kurkuma. Oprócz właściwości ułatwiających wytwarzanie żółci i jej przepływ kurkuma posiada aktywność silnie antyoksydacyjną, przeciwzapalną i przeciwdrobnoustrojową (w tym przeciwwirusową). Pracę układu pokarmowego, w tym wydzielanie żółci, pobudzi także liść mięty, którego charakterystyczny smak związany jest z obecnością w niej mentolu. Warto również pamiętać, że mięta u niektórych osób może powodować zgagę co ogranicza jej wykorzystanie. W innych dolegliwościach (m.in. we wzdęciach towarzyszącym zaparciom) pomogą zioła o działaniu wiatropędnym, które w literaturze określane są jako substancje wyzwalające odbijanie. Ich sposób działania nie jest do końca poznany jednak najprawdopodobniej polega na wyrównaniu ciśnienia pomiędzy żołądkiem a przełykiem, co prowadzi do odbijania. Takie przyprawy łagodzą problem uporczywych wzdęć. W kuchni trzeba więc o nich pamiętać przygotowując potrawy ciężkostrawne i wzdymające (dziczyzna, bigos, kapuśniak). Wspomniane właściwości posiadają przede wszystkim: kolendra, kminek, lawenda, lubczyk, cząber, mięta, bazylia czy oregano a także koper włoski. Ilość gromadzących się gazów w jelitach może zostać również zmniejszona przez dodatek do potraw rumianku.

Umiejętność właściwego stosowania przypraw jest nieodłączną częścią sztuki kulinarnej. Pamiętajmy jednak, że oprócz walorów smakowych posiadają one nie mniej ważne właściwości lecznicze, które mogą stanowić wsparcie w poprawie naszego stanu zdrowia.

 

Piśmiennictwo

  1. Matławska I (red.). Farmakognozja. Poznań: UM Poznań; 2006.
  2. Lamer-Zarawska E, Kowal-Gierczak B, Niedworok J. Fitoterapia i leki roślinne. Warszawa: PZWL; 2007.
  3. Nowak G (red.). Leki pochodzenia naturalnego. Poznań: UM Poznań; 2012.
  4. Ożarowski A (red.). Ziołolecznictwo poradnik dla lekarzy pod redakcją. Warszawa: PZWL; 1982

Dodaj komentarz